Terwijl we in het eetcafé proberen boeren en burgers nader tot elkaar te brengen, is er in Amerika iemand opgestaan die de mens nog verder van zijn eten wil verwijderen. Een computerprogrammeur vond zelf eten maar lastig en tijdrovend. Hij meent een oplossing te hebben gevonden voor bijna elk voedselprobleem: een in water oplosbaar poeder dat alle voedingsstoffen bevat die een mens nodig heeft.
Rob Rhinehart ontwikkelde het product Soylent oorspronkelijk als persoonlijk experiment. Soylent is bedoeld om voedsel volledig te vervangen en bestaat uit alle micro- en macronutriënten die een mens nodig heeft. Het hoeft alleen gemengd te worden met water. De uitvinder eet zelf al sinds januari alleen nog in het weekend soms vast voedsel, zijn dieet bestaat voor de rest (voor 90%) alleen uit Soylent. Naar eigen zeggen voelt hij zich gezonder dan ooit. Er is grote aandacht voor zijn product en bestellingen zijn de miljoen dollar al gepasseerd. Voordat we wereldwijd overgaan op het eten/drinken van dit goedje moet er, denk ik, heel wat gebeuren. Toch trok het mijn aandacht genoeg om er flink over na te denken.
Noodzakelijk kwaad
De maker ziet eten slechts als een noodzakelijk kwaad, voedsel is niets meer dan brandstof voor het lichaam. De mens is eigenlijk een soort machine. Een gemakkelijke en gezonde oplossing voor het dagelijkse ritueel van brandstof aanvullen was dan ook zijn uitgangspunt. Hoewel vloeibaar voedsel niets nieuws onder de zon is (zowel astronauten als mensen met medische indicatie leven er soms jaren van), lijkt het mij niet het meest aantrekkelijke voedsel wat bestaat. Als eetliefhebber wil ik graag dat iemand die zelf óók van voedsel houdt, mij van mijn brandstof voorziet. Bijvoorbeeld een boer. Maar wat is er eigenlijk op tegen als mensen die nìet van eten houden, zich zo kunnen voeden?
Oplossing voor alles?
De relatie tussen producent en consument is vertroebeld, in Het Eetcafé wijzen we deze verstoorde relatie aan als oorzaak van veel problemen die in het moderne voedsellandschap spelen. Met meer kennis en begrip voor elkaar kunnen we beter inspelen op gezamenlijke behoeftes. Rob Rhinehart meent echter dat zijn vervreemdende product een oplossing voor alles is. Het samenstellen van een evenwichtige maaltijd is bijvoorbeeld voor veel mensen lastig. Er is te weinig kennis over wat gezond is. Nu kan men dagelijks de benodigde calorieën mengen, alsof het een soort babyformule is voor volwassenen. Honger in Afrika kan zo opgelost worden, een poeder is gemakkelijk te vervoeren naar afgelegen gebieden. Ook voedselverspilling wordt naar zijn zeggen tegen gegaan, Soylent kan namelijk niet vergaan. Boeren blijven overigens in business; de nutriënten in het goedje moeten immers uit gewassen geworven worden. Vleeshouders hebben wel pech, de proteïnen zijn ook plantaardig. Het lost het ethische vraagstuk van dieren houden wel op, maar het ethische vraagstuk met betrekking tot de toekomst van vleeshouders zou alleen maar urgenter worden.
Toekomstmuziek
Om eerlijk te zijn verwacht ik niet dat het zo’n vaart zal lopen, de mensen die niet van eten houden zijn volgens mij (gelukkig) in de minderheid op deze wereld. Een gekweekte hamburger stond veel mensen al tegen, en dat léék tenminste nog op eten dat wij kennen. Echt eten staat weer in de belangstelling, en aandacht en respect voor boeren is met deze belangstelling groeiende. Michael Pollan waarschuwt al jaren dat je slechts ‘voedsel moet eten wat je grootmoeder als voedsel herkent’, en dat is precies waar de ‘foodcultuur’ mee bezig is. Toch is het interessant om te bedenken hoe de wereld eruit zou zien als we daadwerkelijk futuristisch met eten zouden bezig zijn. Is een verbeterde relatie tussen boer en burger de enige weg de goede kant op? Of zou je door de mens in het geheel van voedsel te vervreemden ook problemen kunnen aanpakken?
Nicoline Smalbraak – burger
Doorlezen? Nicoline schreef op haar eigen blog een uitgebreider stuk over Soylent, waarin ze meer voors en tegens onder de loep neemt.
Dit project is mede-gefinancierd door de Europese Commissie, DG Landbouw en Plattelandsontwikkeling en het Ministerie van Economische Zaken.